çölyak arşivleri - Diyetisyen Zeynep Sıla Gümüş https://diyetisyenzeynep.com/tag/colyak/ Sun, 23 Jul 2023 05:52:42 +0000 tr hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.7.2 https://diyetisyenzeynep.com/wp-content/uploads/2022/10/icon-150x150.png çölyak arşivleri - Diyetisyen Zeynep Sıla Gümüş https://diyetisyenzeynep.com/tag/colyak/ 32 32 Zayıflamak İçin Glutensiz Beslenmek Gerekir Mi? https://diyetisyenzeynep.com/zayiflamak-icin-glutensiz-beslenmek-gerekir-mi/ https://diyetisyenzeynep.com/zayiflamak-icin-glutensiz-beslenmek-gerekir-mi/#respond Sat, 22 Jul 2023 20:07:54 +0000 https://diyetisyenzeynep.com/?p=1134 Zayıflamak İçin Glutensiz Beslenmek Gerekir Mi? yazısı ilk önce Diyetisyen Zeynep Sıla Gümüş üzerinde ortaya çıktı.

]]> Zayıflamak İçin Glutensiz Beslenmek Gerekir Mi?

“Zayıflamak için glutensiz beslenmek gerekir mi? “diye sorsam nasıl cevaplar verirdiniz acaba? Şu an çok fazla gündemde olan glutensiz diyetin tercih edilme nedenlerine bakıldığında ne yazık ki zayıflama birinci sırada yer alıyor.

Gluteni beslenmemden çıkardım. Kendimi çok hafif hissediyorum. Kuş gibiyim diyenlerle,

Şişkinliğim azaldı, şu kadarda kilo verdim diyenlerin sayısı arttıkça ve sosyal medyada sıkça yer aldıkça uzmanlar ne dese bu durumun önüne geçemiyorlar.

Bir bireyin aşırı yemek yediğini, düzensiz beslendiğini, hamur işlerini, şekerlemeleri, tatlıları, ekmeği sık tükettiğini düşünün bu birey zaten kilo alacaktır. Şişkinlik ve hazımsızlık yaşayacaktır. Kilo alma ve şişkinliği direk glutene bağlamak yanlış olacaktır.

Glutensiz Diyet Zayıflama Diyeti Olarak Kullanılabilir Mi? 

Gluten, buğday, arpa, çavdar gibi tahıllarda bulunur. Ekmeğin yapımında hamur kompleksinin oluşması  için gereklidir. Buradan da anlaşılacağı üzere gluten olmadan ekmek mayalanmaz.

Sağlıklı bireyler bağırsaklardaki gluteni kolayca parçalarken glutene hassasiyeti olan kişiler parçalayamaz. Bu durumda bireyde ömür boyu süren ve kronikleşen bir hassasiyet oluşur. Bu hassasiyete çölyak hastalığı denir.

Çölyak hastalığı;

  • Karın bölgesinde öne doğru şişkinlik,
  • Yaşa göre kilo düşüklüğü
  • Kas zayıflığı
  • Kansızlık
  • Kusma
  • Kabızlık
  • İştahsızlık
  • Ağız içinde aftlar
  • Ciltte döküntü
  • Baş ağrısı
  • Nedeni bilinmeyen karaciğer hastalıkları
  • Duygudurum değişiklikleri, sinirlilik ve depresyon
  • Kısırlık
  • Deri döküntüleri
  • Diş minesi sorunları gibi şikayetlerle kendini gösterir.

Çölyak kan testleri sonrası ince bağrsak biyopsisi ile teşhis edilir. Hastalığın tek tedavisi glutensiz diyettir. Diyete uyulmadığı taktirde hastalığın tedavisi çok daha zorlaşır. Bireylerin şikayeti gittikçe artar. Kesin teşhisi bile basit bir yöntem olmayan, ince bağırsak biyopsisi ile konulan bu hastalık için uygulanan glutensiz diyetin kilo vermek için  uygulamak doğru değildir.

Aşırı yemeye bağlı gaz, şişkinlik gibi sorunları glutensiz diyetle çözmek yanlış bir uygulamadır. Aynı zamanda glutene hassasiyeti olmayan bireyler glutensiz diyeti uzun bir süre uyguladıkları taktirde mikro besin ögesi yetersizlikleri ile karşı karşıya kalabilirler.

Bu nedenle glutensiz diyet sağlıklı bireyler için zayıflama adına doğru bir tercih değildir!! 

Zayıflamak adına sizlere önerim bir diyetisyene başvurarak size özel sağlıklı beslenme programı oluşturmaktır. 

  • Hep söylerim zayıflamak için size yol gösteren bir diyetisyeniniz olsun.
  • Zayıflamak için çabanız olsun.
  • Zayıflamak için kararınız ve inancınız olsun. Bunlar oldukça hiçbir engel sizin önünüzde duramaz. :))

 

 

Zayıflamak İçin Glutensiz Beslenmek Gerekir Mi? yazısı ilk önce Diyetisyen Zeynep Sıla Gümüş üzerinde ortaya çıktı.

]]> https://diyetisyenzeynep.com/zayiflamak-icin-glutensiz-beslenmek-gerekir-mi/feed/ 0 Çölyak Hastalığının Belirtileri ve Semptomları https://diyetisyenzeynep.com/colyak-hastaliginin-belirtileri-ve-semptomlari/ https://diyetisyenzeynep.com/colyak-hastaliginin-belirtileri-ve-semptomlari/#respond Fri, 23 Dec 2022 08:25:38 +0000 https://diyetisyenzeynep.com/?p=580 Çölyak Hastalığının Belirtileri ve Semptomları yazısı ilk önce Diyetisyen Zeynep Sıla Gümüş üzerinde ortaya çıktı.

]]> Çölyak Hastalığının Belirtileri ve Semptomları nelerdir? Bunun için size bazı bilgiler derledim. Ama önce çölyak nedir? Bu sorunun cevabını sizlerle arayalım?

Çölyak Nedir?

Çölyak hastalığı, sindirim problemlerinden yorgunluğa, cilt sorunlarına ve beslenme yetersizliklerine kadar çok sayıda belirtiye neden olabilen otoimmün bir hastalık olarak tanımlayabiliriz.
 
arpa-çölyak
 
Semptomları, buğday, arpa ve çavdarda bulunan bir protein türü olan gluten alımı ile tetiklenir. Bu, iltihaplanmaya ve ince bağırsağınızda hasara neden olan bir bağışıklık tepkisi başlatır.
 
 
Çölyak hastalığının semptomlarının kişiden kişiye büyük ölçüde değişebileceğini ve çölyak hastalığı olan bazı kişilerin hiçbir semptom görmeyebileceğini unutmayın. Yine de, çölyak hastalığıyla ilişkili yaygın semptomlardan herhangi birini yaşarsanız, bir doktora ve sonrasında diyetisyene başvurmanız gerektiğini unutmayın.
 
Peki belirtileri nelerdir? Gelin bakalım.
 

İşte çölyak hastalığının en yaygın 8 belirtisi ve semptomları.

 

1. İshal

ishal
Gevşek, sulu dışkı, birçok insanın çölyak hastalığı teşhisi konmadan önce yaşadığı ilk belirtilerden biridir. Yapılan bir araştırmaya göre, çölyak hastalığı olan kişilerin yaklaşık %43’ünde ishal bulunmaktadır. Neyse ki, glutensiz bir diyet uygulamak genellikle ishal de dahil olmak üzere birçok çölyak hastalığı semptomunu giderir. Aslında, çölyak hastalığı olan kişilerde yapılan bir çalışmada, glutensiz bir diyet uygulayanlar, yapmayanlara göre önemli ölçüde daha az ishal bildirmişlerdir. Bununla birlikte, enfeksiyon, diğer besin intoleransları veya diğer bağırsak sorunlarının da ishale neden olduğunu unutmamamız gerekiyor.

 

2. Şişkinlik

Şişkinlik , çölyak hastalığı olan kişilerin yaşadığı başka bir yaygın semptomdur. Çölyak hastalığı, sindirim sisteminizde şişkinlik ve enfeksiyona neden olabilir. Çölyak hastalığı bulunan 200 kişide yapılan başka çalışmada, glutensiz bir diyetin ardından şişkinlik gibi semptomlarının önemli ölçüde azalttığı görülmüştür. Bazı durumlarda gluten, çölyak hastalığı olmayan kişilerde bile şişkinlik gibi sindirim sorunlarına neden olabilir. Örneğin, bir çalışma, glutenin, irritabl bağırsak sendromu (IBS) olan kişilerde mide ağrısı, şişkinlik ve yorgunluk gibi semptomları kötüleştirdiğini buldu. 
 
Peki şişkinlik varsa her zaman çölyak diyebilir miyiz?
Tabiki hayır. Çölyak hastalığının yanı sıra, şişkinliğin diğer yaygın nedenleri arasında şunlarda vardır:
  • Kabızlık
  • Bağırsak tıkanıklığı
  • Kronik gaz
  • Sindirim bozuklukları

 

3. Gaz

çölyak- kabızlık
 
 
Aşırı gaz, glutensiz diyet uygulamayan çölyak hastalığı olan kişilerin yaşadığı yaygın bir sindirim sorunu olduğu söylememiz mümkün. Çölyak hastalığı olan 193 yetişkinde yapılan bir çalışmada, yaklaşık %7’sinin aşırı gaz şikayeti olduğu görüldü.
 
 
  • Kabızlık
  • Hazımsızlık
  • Hava yutmak
  • Laktoz intoleransı ve IBS gibi durumlarda da gaz şikayetleri görülebilir.

 

4. Yorgunluk

Çölyak hastalığı olan kişilerde azalan enerji seviyeleri ve yorgunluk yaygındır. Çölyak hastalığı olanların, yorgunluğa da katkıda bulunabilecek uyku ile ilişkili sorunlara sahip olma olasılığının daha yüksektir. Ek olarak, tedavi edilmeyen çölyak hastalığı ince bağırsağınızda hasara neden olarak vitamin ve mineral eksikliklerine yol açarak enerji seviyenizin düşmesine neden olabilir. Yorgunluğun diğer potansiyel nedenleri arasında enfeksiyon, tiroid sorunları, depresyon ve anemi yer alır.
 

5. Kilo Kaybı

Ağırlıkta keskin bir düşüş ve kilo vermede zorluk genellikle çölyak hastalığının erken belirtileridir. Bunun nedeni, vücudunuzun besin ögesi emilimindeki bozukluklardır, bu da yetersiz beslenmeye ve kilo kaybına neden olabilir.
Yapılan bir çalışmada çölyak hastalığı bulunan 42 çocukta, glutensiz bir diyetin ardından 1 yıl sonra vücut ağırlığını ve BKİ’nin önemli ölçüde artırdığı bulundu.
Açıklanamayan kilo kaybı diyabet, kanser, depresyon veya tiroid sorunları gibi durumlardan da kaynaklanıyor olabilir.
 

6. Demir eksikliği anemisi

Çölyak hastalığı, besin emilimini bozabilir ve sağlıklı kırmızı kan hücrelerinin eksikliğinden kaynaklanan bir durum olan demir eksikliği anemisine yol açabilir.
Bir araştırmaya göre, çölyak hastalığı olan kişilerin yaklaşık %40’ında demir eksikliği anemisi mevcuttur. Bununla birlikte, demir eksikliği anemisinin başka birçok farklı nedeni vardır. Bunlar:
  • Kötü beslenme
  • Aspirin gibi ağrı kesicilerin uzun süreli kullanımı
  • Ağır adet kanaması veya peptik ülserler yoluyla kan kaybı

7. Kabızlık

Çölyak hastalığı bazı kişilerde ishale neden olurken bazı kişilerde kabızlığa neden olabilir. Çölyak hastalığı bağırsak villuslarına zarar verir. Bunlar ince bağırsaktaki parmak benzeri küçük çıkıntılardır ve besin maddelerinin emilmesinden sorumludurlar. Yiyecekler sindirim sisteminizden geçerken, bağırsak villusları besinleri tam olarak ememez ve bunun yerine genellikle dışkıdan ekstra nemi emebilir. Bu, geçmesi zor olan sertleşmiş dışkıya yol açarak kabızlığa neden olur .Bununla birlikte, sıkı bir glütensiz diyet uygulasalar bile, çölyak hastalığı olan kişiler kabızlıktan kaçınmakta zorlanabilirler. Bunun nedeni, glütensiz bir diyetin tahıllar gibi birçok yüksek lifli gıdayı kesmesidir , bu da lif alımının azalmasına ve dışkılama sıklığının azalmasına neden olabilir.
Fiziksel hareketsizlik, dehidrasyon ve zayıf beslenme de kabızlığa neden olabilir.

8. Kaşıntılı döküntü

Çölyak hastalığı dermatitis herpetiformis’e neden olabilir. Bu, dirseklerinizde, dizlerinizde veya kalçalarınızda oluşan bir tür kaşıntılı, kabarcıklı deri döküntüsüdür.
Çölyak hastalığı olan kişilerin yaklaşık %17’si bu döküntüyü yaşar ve tanıya götüren en önemli semptomlardan biridir. Ayrıca tanı konulduktan sonra tedaviye uyumun zayıf olduğunun bir işareti olarak da gelişebilir.
Bu deri döküntüsünü geliştiren kişiler, nadiren çölyak hastalığına eşlik eden diğer sindirim semptomlarını yaşarlar
Çölyak hastalığının yanı sıra kaşıntılı bir deri döküntüsünün diğer potansiyel nedenleri arasında şunlar vardır:
  • Egzama
  • Sedef hastalığı
  • Dermatit
  • Kurdeşen

 

Sizce glutensiz diyet ilkeleri nelerdir? Kısaca buğday, arpa, çavdar içerikleri besinlerin diyetten elimine edilmesi olarak ifade edebiliriz. Aşağıdaki tabloya serbest yiyeceklerin ve yasak yiyeceklerin listesini bırakıyorum. Bunun dışında sizlere etiket okumanın öneminden bahsetmek istiyorum. Glutensiz beslenirken özellikle tahıllarda ve paketli ürünlerde dikkatli omanızı öneririm. Glutensiz beslenirken sizler mutlaka etiket okuma alışkanlığı kazanmalısınız. Paketli besinlerin büyük bir kısmında gluten bulunur. Bu yüzden ”glutensiz” veya ”gluten free” ibaresi bulunan ürünler tercih edilmelidir. Bu işaret alttaki  resimdekine benzerdir.

glutensiz işareti

GLUTENSİZ DİYETTE

SERBESTLER VE YASAKLAR

 

Yiyecek Grubu

Serbest Yiyecekler

Yasak Yiyecekler

İçecekler

Süt, salep, ıhlamur, çay, ayran, taze sıkılmış meyve suları, limonata

Boza, karbonatlı içecekler, alkollü içecekler

Et, Balık, Kümes Hayvanları

Dana ve sığır eti, tavuk ve hindi eti (derisiz), tüm balıklar

Sakatatlar (karaciğer, beyin, dalak, yürek, işkembe vb.)

salam, sucuk, sosis, köfte içine buğday ve çavdar unundan yapılmış ekmek içi koyulmayacaktır.

Yumurta ve peynir

Katı veya rafadan haşlanmış yumurta, tüm peynirler

Kızarmış yumurta

Tahıllar

Pirinç, pirinç unu ve pirinç nişastası ile yapılmış yiyecekler, mısır unu ile yapılmış ekmek, mısır nişastası, patates

Buğday ve çavdar unu ile yapılmış her türlü yiyecek = bulgur, makarna, şehriye, erişte, kuskus, bisküvi, simit, dondurma külahı, ekmek, pide, pizza, hamburger ekmeği, tarhana, yarma, irmik, kraker, börek, pasta, çörek, yulaf ve arpa

hazır satılan mısır ekmekleri, kızarmış patates, cips

Kurubaklagiller

Hepsi

Hiçbiri

Sebze – Meyve

Hepsi

Hiçbiri

Çorbalar

Sebze çorbası, pirinç çorbası, pirinçle yapılmış yayla çorbası, mercimek ve mercimek unu ile yapılmış çorba

Şehriye çorba, un çorba, tarhana çorba, düğün çorba, unlu domates çorba, erişte çorbası, et ve tavuk suyuyla hazırlanmış çorbalar ,hazır çorbalar                                                                        

Yağlar

Zeytin yağ, ayçicek, mısırözü, soya gibi bitkisel sıvı yağlar

Margarin, tereyağ, katı yağlar, kızarmış besinler, kaymak, krema, mayonez, fındık, fıstık, ceviz, badem vb.

kuru yemişler

Tatlılar

Buğday, çavdar unu katılmamış her türlü tatlı, bal, pekmez, lokum, komposto, hoşaf, sütlü tatlılar (diyet uzmanı önerirse)

Unlu tatlılar (baklava, tulumba, revani, lokma vb.)

kek ve pastalar, çörek, gofret, kurabiye, çikolata, puding

Çeşni vericiler

Sirke, limon, salamura, turşu, baharatlar, tuz, domates suyu, ev salçası

Hazır salça, ketçap, unlu soslar, hazır satılan çeşni verici

                          

İshal Olduğunuz Dönemde Dikkat Etmeniz Gereken Hususlar ;

 Yemeklerinizi azar azar, sık sık tüketiniz.

  • Sıvı alımınızı arttırınız.
  • Sebzelerden özellikle iyi pişmiş fasulye, kabak, ıspanak, havuç, patatesi tercih ediniz.
  • Kurubaklagilleri tüketmeyiniz.
  • Şeker ve şekerli besinlerin tüketiminden kaçınınız.
  • Kızartılmış, Kavrulmuş besinleri tüketiminden kaçınınız.
  • Yağlı et suları, tam yağlı peynir, yağlı soslar, kaymak, krema tüketmeyiniz.
  • Hazır meyve suları, alkol, süt tüketmeyiniz.
  • Aşırı baharatlı, salçalı besinler, konserveler, salamuralar, sirke tüketiminden kaçınınız.
  • Kepek ve kepekli yiyecekler tüketmeyiniz.
  • Kuruyemiş ve kuru meyve tüketmeyiniz.
  • Çiğ sebze tüketmeyiniz.

 

 

Örnek Menü ;

 

Sabah :            Süt veya açık çay

                        Peynir

                        Haşlanmış yumurta

                        Glutensiz Ekmek veya Haşlanmış Patates

 

Kuşluk :          1 adet şeftali

                        Elma veya muz

 

Öğle :              Haşlanmış veya ızgara etler (yağsız), tavuk (derisiz), balık

                        Pirinç pilavı

                        Haşlanmış patates veya patates püresi

                        Pirinç çorbası (az yağlı)

                        Sebze yemekleri

                        Yoğurt

                        Muhallebi, sütlaç, komposto

                        Meyve (Elma, Şeftali, Muz)

                         Glutensiz Ekmek

 

İkindi :             1 Su bardağı ayran

 

Akşam :          Haşlanmış veya ızgara etler (yağsız), tavuk (derisiz), balık

                        Pirinç pilavı

                        Haşlanmış patates veya patates püresi

                        Pirinç çorbası (az yağlı)

                        Sebze yemekleri

                        Yoğurt

                        Muhallebi, sütlaç, komposto

                        Meyve (Elma, Şeftali, Muz)

                         Glutensiz Ekmek

 

 

Gece :              1 Su bardağı süt

 

                                                                                                             

Diyetisyen Zeynep Sıla GÜMÜŞ

 
 

Çölyak Hastalığının Belirtileri ve Semptomları yazısı ilk önce Diyetisyen Zeynep Sıla Gümüş üzerinde ortaya çıktı.

]]> https://diyetisyenzeynep.com/colyak-hastaliginin-belirtileri-ve-semptomlari/feed/ 0