Pürin Metabolizması Bozukluğu

Gut, pürin metabolizması bozukluğu sonucu oluşan ve kalıtsal yatkınlığı olan bir hastalıktır. Vücutta pürin, ürik asite yıkılan azotlu bileşiklerdendir. Normalde idrarda bulunur. Plazmadaki miktarı 2-6 mg/dl’dir. Gut’ta kan ürik asit düzeyi yükselerek erimeyen sodyum ürat tuzları şeklinde diz ve ayak başparmağı eklemlerinde ve yumuşak dokularda yerleşir ve dokuların yıpranmasına neden olur.

Hastalığın Risk Grubu

Gut daha çok 40 yaş üstündeki erişkinlerde; şişman erkek bireylerde ve alkol alan bireylerde görülür. Hastalığının oluşum nedeni pürin metabolizması bozukluğudur. Bu 2 grupta incelenir.

1. Yiyeceklerdeki ve vücuttaki nükleik asitlerin son parçalanma ürünleri ürik asittir. Yiyeceklerle alınan nükleik asitler bağırsakta enzimatik yolla parçalanarak pürine dönüşür.
2. Kanda ürik asit böbrekten atılır. Bu süreçte etkili olan enzimlerin eksikliği ürik asit düzeyinin artmasına neden olur.

Hekimin önerileri doğrultusunda ilaç tedavisine başlanır. İlaç tedavisi ağrıların giderilmesi ve ürik asit atımını arttırmak için yararlı olur. Bunun yanında tıbbi beslenme tedavisine ihtiyaç duyulmaktadır. Diyetisyenin planladığı beslenme programı uygulanmalıdır.

Gut ve Beslenme tedavisinin 7 altın kuralı

1. Pürinden zengin besinleri diyetinizden çıkarınız. Ya da diyetisyeninizin belirlediği miktarda tüketin.
2. Yağ vücutta ürik asit birikimini arttırır. Bu nedenle diyetle aldığınız yağ miktarına dikkat ediniz.
3. Sebze ve meyve tüketimini arttırın. Pürin içeriği düşük besinleri tüketin.
4. Bol sıvı almaya özen gösterin.
5. Alkol ve alkollü içeceklerden uzak durunuz.
6. Kahve ve çay vücuttaki pürin oluşumunu etkilemez. Ancak günde 2-3 fincandan fazla kahve ve çay tüketmemeye özen gösteriniz.
7. İdeal kilonuzda olmaya özen gösteriniz. Varsa fazla kilolarınızı diyetisyeninizden yardım isteyin.

Besinleri pürin miktarına göre 3 grupta toplayabiliriz.

1.Grup

Diyetinizde serbest olarak tüketebileceğiniz besinler

• Süt ve süt ürünleri
• Yumurta
• Ekmek
• Tahıllar
• Şeker
• Meyve
• Sebzeler ( 2. Grupta Yer Alanlar Hariç)

2.Grup

Orta derecede pürin içeren besinler

• Et, balık, tavuk
• Kurubaklagiller ( Kurufasulye, nohut, bakla, mercimek vb.)
• Mantar
• Bulgur
• Bezelye
• Ispanak, karnabahar, kuşkonmaz

3.Grup

Fazla miktarda pürin içeren ve yasaklı besinler

• Sakatatlar
• Av Etleri
• Küçük Balıklar
• Havyar
• Ançuez
• Kepek, yulaf ve çavdardan yapılmış ekmek

Gut ve Beslenme Tedavisinde Bu besinlerin tüketimine dikkat ediniz.

Bir Gün İçerisinde Aşağıdaki Listede Yer Alan Besinlerden Yalnızca Bir Tanesini Karşısında Yazan Miktar Kadar Tüketebilirsiniz.

• Et, tavuk, balık————-60 gram (2 yumurta büyüklüğü)
• Bezelye——————— 60 gram (1,5 yemek kaşığı)
• Kurubaklagiller————60 gram (6 yemek kaşığı)
• Bulgur———————–60 gram (9 yemek kaşığı)
• Karnabahar—————–200gram (8 yemek kaşığı)
• Ispanak———————200 gram (6 yemek kaşığı)
• Mantar———————- 50 gram (2 yemek kaşığı)
• Kuşkonmaz—————–50 gram (2 yemek kaşığı)  

PÜRİNDEN KISITLI DİYET

YK : Yemek Kaşığı

Bu yazılı olan yiyeceklerden günde yalnız 1 porsiyon (yanındaki miktarda) yiyebilirsiniz.

ÖRNEK MENÜ

Sabah :           1 su bardağı kaymağı alınmış süt, kahve veya çay

                        Yağsız beyaz peynir

                        Reçel veya bal

                        Ekmek

                        Yarım su bardağı portakal suyu (isteğe bağlı) veya 1 meyve

                        Mevsiminde çiğ sebze (domates, salatalık vb.)

Öğle :             60 gr Et (balık, tavuk, dana, sığır, hindi olabilir.)

                        veya

                        1,5 – 2 Yemek kaşığı etsiz bezelye yemeği

                        veya

                        6 Yemek kaşığı etsiz kuru fasulye

                        1 porsiyon karışık salata

                        1 su bardağı kaymağı alınmış yoğurt

                        1 porsiyon meyve

                        Ekmek

Akşam :         4 yemek kaşığı pilav veya 1 kase çorba (mercimek hariç)

                        Zeytin yağlı sebze yemeği (kısıtlı olan sebzeler hariç)

                        1 porsiyon karışık salata

                        1 su bardağı kaymağı alınmış yoğurt

                        1 porsiyon komposto veya 1 porsiyon meyve

                        Ekmek

Not:    Günde 10-12 su bardağı su içiniz.

Et Yemediğiniz gün 1 köfte kadar Et (30 gr) yerine 1 kibrit kutusu kadar Peynir veya 1 Yumurta yiyebilirsiniz.

            Taze sebzeler için (1 porsiyon=200 gr=4 yemek kaşığı)

            Tahıl kuru baklagiller için (1 porsiyon=60 gr=8 yemek kaşığı)

Gut ve Beslenme yazısı ilk önce Diyetisyen Zeynep Sıla Gümüş üzerinde ortaya çıktı.