Papatya çayı, çeşitli sağlık yararları da sunan popüler bir içecektir.  Asteraceae bitki ailesinin papatya benzeri çiçeklerinden gelen bir bitkidir. Çeşitli sağlık durumları için doğal bir ilaç olarak yüzyıllardır tüketilmektedir. Papatya çayı yapmak için çiçekler kurutulur ve ardından sıcak suya demlenir. Birçok insan, siyah veya yeşil çaya kafeinsiz bir alternatif olarak kullanılır. Ve biraz tatlı tadı için papatya çayını sever. Ayrıca papatya çayı, kalp hastalığı ve kanser de dahil olmak üzere çeşitli hastalıklara yakalanma riskinizi azaltmada rol oynayabilecek antioksidanlarla yüklüdür. Papatya, uyku ve sindirime de yardımcı olabilecek özelliklere sahiptir. Bu yazımda papatya çayı içmenin 5 potansiyel sağlık yararını okuyabilirsiniz.

Kanıta Dayalı Olarak Papatya Çayının Faydaları

1.Uyku Kalitesini Artırabilir

Papatya, uykunuzun kalitesine fayda sağlayabilecek bazı benzersiz özelliklere sahiptir.

Beyninizdeki belirli reseptörlere bağlanan ve uykuyu artırabilen, uykusuzluğu veya kronik uyuyamamayı azaltabilen antioksidan apigenin içerir.

Bir çalışmada, 2 boyunca papatya çayı içen kadınlar, içmeyen gruba kıyasla iyi uyku kalitesi bildirdiler. Ayrıca, genellikle uyku problemleriyle bağlantılı olan daha az depresyon belirtisi gösterdiler.

Başka bir çalışma, 28 gün boyunca günde iki kez 270 mg papatya özü tüketen kişilerin, özü tüketmeyenlere göre 1/3 oranında daha az gece uyandığını ve 15 dakika daha hızlı uykuya daldığını buldu.

Bu bulgular umut vericidir. Ancak papatya çayının uyku üzerindeki etkilerinin boyutunu belirlemek için daha fazla çalışma yapılması gerekmektedir. Yine de, uykuya dalmakta veya uykuyu sürdürmekte zorlanıyorsanız, yatmadan önce papatya çayı içmek denemeye değer.

2. Sindirim Sağlığını Teşvik Edebilir

Doğru sindirim, genel sağlığınız için son derece önemlidir.

Sınırlı kanıtlar, papatyanın belirli gastrointestinal durumların riskini azaltarak daha iyi sindirimi teşvik etmede etkili olabilir.

Birkaç çalışma, papatya özünün farelerde ishale karşı koruma potansiyeline sahip olduğunu bulmuştur. Bu, anti-inflamatuar özelliklerine atfedilir.

Sıçanlarda yapılan başka bir araştırmada şu şekildedir. Papatyanın midedeki asitliği azalttığı görülmüştür. Ülser gelişimine neden olan bakterilerin büyümesini engelleyebileceği için mide ülserlerini önlemede de yardımcıdır.

Bu bulgulara rağmen, papatyanın sindirimdeki rolünü doğrulamak için daha fazla insan araştırmasına ihtiyaç vardır.

Bununla birlikte, papatya çayı içmenin mideyi rahatlattığına dair birçok anekdot iddiası vardır. Geleneksel olarak mide bulantısı ve gaz gibi birçok sindirim rahatsızlığını tedavi etmek için kullanılmıştır.

3.Bazı Kanser Türlerine Karşı Koruyabilir

Papatya çayında bulunan antioksidanlar, belirli kanser türlerinin daha düşük görülme sıklığı ile ilişkilendirilmiştir.

Papatya, antioksidan apigenin içerir. Test tüpü çalışmalarında apigenin’in özellikle meme, sindirim sistemi, deri, prostat ve rahim kanser hücreleriyle savaştığı gösterilmiştir.

Ek olarak, 537 kişiyle yapılan bir araştırma şu şekildedir. Haftada 2-6 kez papatya çayı içenlerin, içmeyenlere göre tiroid kanserine yakalanma olasılığının önemli ölçüde düşüktür.

4.Kan Şekeri Kontrolünde Fayda Sağlayabilir

Papatya çayı içmek kan şekerini düşürmeye yardımcı olabilir.

Antiinflamatuar özellikleri, kan şekeri düzeyleriniz kronik olarak yükseldiğinde pankreasınızın hücrelerinde meydana gelen hasarı önleyebilir.

Kanınızdan şekeri çıkarmaktan sorumlu hormon olan insülini ürettiği için pankreasınızın sağlığı son derece önemlidir.

64 diyabet hastası üzerinde yapılan bir çalışmada şu şekildedir. 8 hafta boyunca her gün papatya çayı tüketenlerin ortalama kan şekeri seviyeleri, su tüketenlere göre daha düşüktü.

Ek olarak, birkaç hayvan çalışması, papatya çayının açlık kan şekerini önemli miktarda düşürebileceğini ve ayrıca yemekten sonra kan şekeri ani yükselmelerini önlemede faydalı olabileceğini düşündürmektedir.

Papatya çayının kan şekerini kontrol etmedeki rolüne ilişkin kanıtların çoğu, hayvan çalışmalarının sonuçlarına dayanmaktadır. Bununla birlikte, bulgular umut vericidir.

5.Kalp Sağlığını İyileştirebilir

Papatya çayı, bir antioksidan sınıfı olan flavonlarda bol miktarda bulunur.

Flavonlar, kalp hastalığı riskinizin önemli belirteçleri olan kan basıncını ve kolesterol seviyelerini düşürme potansiyelleri açısından incelenmiştir.

64 diyabet hastası üzerinde yapılan bir araştırma, yemeklerle birlikte papatya çayı içenlerin toplam kolesterol, trigliserit ve “kötü” LDL kolesterol seviyelerinde su içenlere kıyasla kayda değer gelişmeler olduğunu buldu.

Papatya çayının kalp sağlığını geliştirmedeki rolünü doğrulamak için daha fazla araştırma yapılması gerekiyor, ancak onu diyetinize dâhil etmekten kesinlikle zarar gelmez.

Diğer Potansiyel Sağlık Faydaları

Bu kadarla da sınırlı olmayan Papatya Çayının Faydaları çoğunlukla anekdot niteliğindedir. Ve bilimsel araştırmalarla daha çok desteklenmesi gerekmektedir.

• Bağışıklık sağlığını artırır: Papatya çayı genellikle soğuk algınlığını önleme ve tedavi etme stratejisi olarak tanıtılır, ancak bunun için kanıt yoktur. Ayrıca boğaz ağrılarına iyi geldiği söylenmektedir.
• Anksiyete ve depresyonu hafifletir: Papatyanın anksiyete ve depresyonun şiddetini azaltabileceğine dair bazı kanıtlar vardır, ancak bu çoğunlukla onu aromaterapi olarak veya takviye olarak almaya dayanır.
• Cilt sağlığını iyileştirir: Losyonlar, göz kremleri ve sabunlar gibi kozmetik ürünlerle cilde papatya sürmenin nemlendirici olabileceği ve cilt iltihabını azaltmada yardımcı olabileceği bildirilmiştir.
• Kemik kaybını önler: Bazıları, papatya çayının osteoporoz gibi durumlara yol açan kemik kaybını önlemede rol oynayabileceğini iddia eder. Bununla birlikte, bunun için kanıtlar zayıftır.

Papatya Çayının Faydaları yazısı ilk önce Diyetisyen Zeynep Sıla Gümüş üzerinde ortaya çıktı.

Kalp hastalığı dünya çapında önde gelen ölüm nedenidir.

Düzenli egzersiz yapmak ve sigara içmemek gibi yaşam tarzı faktörlerine ek olarak, diyet kalbinizi korumanın en iyi yollarından biridir. Bunun nedeni, iltihaplanma, kan basıncı, kolesterol ve diğer kalp hastalığı risk faktörlerinin yediklerinizden etkilenmesidir.

Özellikle, lif, sağlıklı yağlar ve antioksidanlar açısından yüksek diyetler kalp sağlığını destekler. Yüksek miktarda ilave şeker ve işlenmiş et alımı, artan kalp hastalığı riski ile ilişkilidir.

Pek çok diyet kalp sağlığını desteklediğini iddia etse de, bilimsel kanıtlarla desteklenen ve uzun vadede bakımı kolay olanı seçmek önemlidir.

İşte kalp sağlığı için en iyi 6 diyet.

1. Akdeniz diyeti 

Genel olarak diyet, tam tahıllar, kabuklu yemişler, tohumlar, meyveler, sebzeler, baklagiller, balık ve sızma zeytinyağını içerir. Aynı zamanda diyette minimum düzeyde işlenmiş besinleri bulunur.

Ayrıca orta miktarda kümes hayvanları, yumurta, az yağlı süt ürünleri içerir. İlave şekerleri, rafine karbonhidratları, yüksek oranda işlenmiş atıştırmalıkları, kırmızı ve işlenmiş etleri sınırlar, diyetten çıkarır.

Akdeniz diyetinin kalp hastalığı riskinin azalmasının yanı sıra sağlık açısından çeşitli etkileri bulunuyor.

Yüksek kolesterol ve trigliserit seviyeleri, obezite, tip 2 diyabet ve yüksek tansiyon gibi kalp hastalığı risk faktörlerini azaltır. 

Bir araştırmada Akdeniz diyetinin kalp hastalığı insidansı ve ölüm riskini %40 oranında azalttığını buldu.

Bu diyetin kalbe olan faydalarının minimum düzeyde işlenmiş bitkisel besinlere ve sağlıklı yağlara verdiği önemdendir.

Örneğin, sızma zeytinyağı, tekli doymamış yağlar ve güçlü antioksidan ve antiinflamatuar özelliklere sahip bileşikler açısından zengindir.

Egzersiz yapmak ve daha az ilave şeker tüketmek gibi diğer faktörler de diyetin faydalı etkilerine katkıda bulunabilir.

2.DASH Diyeti

DASH, Hipertansiyonu Durdurmak için Diyet Yaklaşımları anlamına gelir. Hipertansiyonu veya yüksek tansiyonu önlemeye ve tedavi etmeye yardımcı olmak için tasarlanmıştır. Buna karşılık, kalp sağlığınız için de oldukça faydalıdır.

Akdeniz diyeti gibi, DASH diyeti de katı bir yemek listesi gerektirmez.

Bunun yerine, tam tahıllara, meyvelere, sebzelere, az yağlı süt ürünlerine ve yağsız etlere odaklanarak enerji ihtiyaçlarınıza göre belirli miktarlarda yiyecek grupları önerir. Kırmızı et, rafine tahıllar ve ilave şekerleri sınırlar.

Ayrıca, sodyum alımınızı günde 1 çay kaşığı (2.300 mg) ile sınırlandırmanızı tavsiye eder.

Hipertansiyonu olan bireylerde sodyum alımını azaltmanın ve DASH diyeti ile birleştirmenin kan basıncını düşürdüğü görülüyor.

Diyeti tam tahıllar ve sebzeler gibi yüksek lifli besinlerden zengindir. İlave şekerlerin ve doymuş yağların diyetten çıkarılması da kalp sağlığı üzerindeki etkilerine katkıda bulunabilir.

Gerçekten de araştırmalar, DASH diyetinin kan basıncı, obezite, bel çevresi, kolesterol seviyeleri ve insülin direnci gibi kalp hastalığı risk faktörlerini azalttığını gösteriyor.

3. Vegan ve vejeteryan diyetleri

Vegan ve vejeteryan diyetleri, kümes hayvanları, kırmızı et ve balık dâhil olmak üzere tüm etleri ortadan kaldıran yeme kalıplarıdır. Bazı vejeteryanlar yumurta ve süt ürünleri gibi diğer hayvansal ürün kaynaklarını tüketir. Veganlar süt ürünleri, yumurta, arı poleni, bal ve jelatin dâhil olmak üzere tüm hayvansal kaynaklı bileşenlerden kesinlikle kaçınırlar.

Bunun yerine, bu diyetler meyveler, sebzeler, fasulye, mercimek, soya ürünleri, kepekli tahıllar, kabuklu yemişler, tohumlar ve bitki bazlı sıvı ve katı yağları vurgular.

Bitkisel besinlerin yüksek oranı, vegan ve vejeteryan diyetlerine çeşitli sağlık yararları sağlar. Örneğin, bu diyetler genellikle tümü kalp sağlığına yardımcı olan lif, antioksidanlar ve anti-inflamatuar bileşikler açısından yüksektir.

Bazı araştırmalar, vejetaryen ve vegan diyetlerinin yüksek kolesterol ve kan basıncı seviyeleri, aşırı kilo ve obezite ve yönetilmeyen kan şekeri seviyeleri  iyileştirmiştir.

Dahası, gözlemsel çalışmalar, vegan veya vejeteryan diyetlerine daha fazla bağlılık ile kalp hastalığı ve buna bağlı ölüm riskinin azalması arasında bağlantı kuruyor.

Tabii ki, diyet kalitesi önemini koruyor.

• İlave şekerler
• Rafine tahıllar
• Ağır şekilde işlenmiş besinler açısından yüksek olan vegan veya vejeteryan diyetleri,

Minimum düzeyde işlenmiş bitki gıdaları açısından yüksek olanlarla aynı kalp sağlığı yararlarını sunmaz.

4. TLC diyeti 

TLC diyeti Terapötik Yaşam Tarzı Değişiklikleri (TLC) diyetidir. Kalp hastalığı ve felç riskini azaltmaya yardımcı olmak için Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH) tarafından geliştirilmiştir.

Optimum kolesterol seviyelerini ve sağlıklı bir kiloyu desteklemek için diyet ve yaşam tarzı önerileri içerir.

• Günde en az 30 dakika orta yoğunlukta egzersiz yapmak.
• Günlük kalorinizin %25-35’ini yağdan almayı hedeflemek.
• Doymuş yağı günlük kalorinizin en fazla %7’si ile sınırlamak.
• Diyet kolesterolünü günde 200 mg’dan fazla olmayacak şekilde sınırlamak.
• Günde 10-25 gram çözünür lif yemek.
• Günde en az 2 gram bitki sterol veya stanol yemek
• Sağlıklı bir kiloyu desteklemek için günde sadece yeterli seviyede enerji almak

Birkaç çalışma diyetin LDL (kötü) kolesterol seviyelerini düşürdüğünü ortaya koymaktadır. 36 yetişkin üzerinde yapılan 32 günlük çalışmada, TLC diyetinin bu belirteci %11 oranında azaltmıştır.

Diyet yulaf kepeği, kabuklu yemişler, tohumlar, baklagiller ve çeşitli meyve – sebzelerdeki çözünür lif alımınızı artırır.

Yüksek lif alımı, kalp hastalığı riskinin azalmasıyla ilişkilidir. Ve özellikle çözünür lifin toplam ve LDL (kötü) kolesterol seviyelerini düşürücü etkisi bulunur.

TLC diyeti ayrıca;

• Meyveler,
• Sebzeler,
• Kepekli tahıllar
• Baklagiller
• Kabuklu yemişler ve tohumlar

gibi besinlerde doğal olarak bulunan bileşikler olan bitki stanollerinin veya sterollerinin günlük olarak alınmasını önerir.

Araştırmalara göre diyetin önerdiği şekilde günde 2 gram bitki sterolleri veya stanolleri tüketilmelidir. Tüketmek LDL (kötü) kolesterol düzeylerini %8-10 oranında düşürmeye yardımcı olabiliyor.

Araştırmalar düzenli egzersizin kalp sağlığını korumak ve hastalıklara karşı korunmak için önemli olduğunu gösteriyor. Yapılan bir çalışmada, fiziksel hareketsizliğin dünya çapındaki kalp hastalığı vakalarının %6’sına tekabül ediyor.

Kalp İçin Sağlıklı Bir Diyet Nasıl Seçilir ?

Kalp için sağlıklı bir diyet seçerken:

• Beslenme kalitesi
• Bilimsel kanıtlar
• Takip etmenin ne kadar kolay olduğu 
• Bunu uzun vadede sürdürüp sürdüremeyeceğiniz

gibi faktörleri göz önünde bulundurun.

Bireysel besinlerin rolü üzerine daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyuluyor. Fakat araştırmalar tüm besinler açısından zengin diyetlerin, özellikle bitki bazlı olanlar kalp sağlığına fayda sağlıyor.

Güncel araştırmalar, kalp sağlığı söz konusu olduğunda yağın miktarından çok türünün önemli olduğunu gösteriyor.

Örneğin, tekli ve çoklu doymamış yağlar kalp sağlığına yardımcı oluyor. Trans yağlar ise LDL (kötü) kolesterolü artırıyor, HDL (iyi) kolesterolü düşürüyor. Aynı zamanda iltihaplanmayı kötüleştirici etkisi bulunuyor.

Doymuş yağlar üzerine yapılan araştırmalar kesin değildir: Ancak ABD Tarım Bakanlığı (USDA) alımınızı günlük enerjinizin %10’undan fazla olmayacak şekilde sınırlamanızı önerir.

Kalp hastalığının önlenmesi çeşitli yaşam tarzı faktörlerini içerdiğinden, sağlıklı kiloyu ve düzenli fiziksel aktiviteyi destekleyen bir plan seçmek faydalı olabilir.

Son olarak, herhangi bir diyete başlamadan önce, ihtiyaçlarınız için doğru seçenek olduğundan emin olmak için diyetisyeninize başvurun.

Kalp Sağlığı İçin En İyi 4 Diyet yazısı ilk önce Diyetisyen Zeynep Sıla Gümüş üzerinde ortaya çıktı.